|
 In gezelschap gelijk geïnteresseerden wandelt u door de vogelrijkste gebieden van Polen onder begeleiding van een ervaren reisleider/ster. De vertrekdata voor de reizen staan vast, afwijken is dus niet mogelijk.
Bij de reisleiding bent u in goede handen. Zij kent de gebieden goed en zal u langs de mooiste plekjes leiden.
De deelnemers van onze vogelreizen variëren van zeer ervaren vogelaars tot algemene natuurgenieters. Wandelen blijkt een ideale manier om zowel de Biebrzamoerassen en het oerbos van Bialowieza te verkennen. Uiteraard ligt de nadruk op vogels kijken en is wandelen het middel om ons door het gebied te verplaatsen. Het wandeltempo ligt laag en de afstanden zijn beperkt.
Accommodaties
De Biebrzamoerassen zijn enorm uitgestrekt. Zou u de Biebrza helemaal afvaren dan bent u ruim 160 km onderweg. Ook het oerbos van Bialowieza ligt niet direct naast de deur. Om lange bustochten zoveel mogelijk te vermijden maken wij gebruik van meerdere goed uitgeruste accommodaties.
We overnachten bij boeren en andere lokale bewoners, waar we zeer gastvrij onthaald zullen worden. De maaltijden zijn uitstekend en bevatten veel eigen producten. Er wordt vaak op prachtige houtgestookte keramieken kachels gekookt.
Afhankelijk van de groepsamenstelling en het aantal deelnemers, zullen we gebruik maken van 2-, 3- en/of 4-persoonskamers. Bij sommige boeren staan de kamers met elkaar in verbinding.
Bialowieza (2 nachten)
Het idyllische dorpje Bialowieza heeft haar naam gegeven aan het uitgestrekte bosgebied, waar zij als een enclave midden in ligt. Ooit bevond zich hier een statig paleis van de Russische Tsaar. De paleistuin met vele exoten, de grachtenpartijen en enkele bijgebouwen zijn er nog van over. Wij overnachten in een eenvoudig familie pension.
Wólka Karwowska (2 nachten)
Wólka Karwowska is klein boeren gehucht. De boerderijen liggen verspreid in het licht glooiende landschap met natte en droge plekken. Kraanvogels uit de moerassen komen hier geregeld foerageren op de akkers. We verblijven op een rustig en afgelegen boerderij, die sfeervol is ingericht. De boerderij is niet meer in bedrijf. Desalniettemin zullen we een goede indruk krijgen hoe men leeft. Kamers en sanitair zijn goed.
De boerderij vormt een prima uitvalsbasis voor bezoeken aan het middenbekken van de Biebrzamoerassen.
Gugny (1 nacht)
Eén nacht verblijven we in Gugny.
In Gugny maken we gebruik van een net opnieuw gebouwd, maar sfeervol huis. Het oude houten huisje, waar we vroeger verbleven is in 2006 door een brand verwoest. De ligging is prachtig, in de moerassen van het zuidbekken. Het Sanitair is goed.
Wizna (2 nachten)
Wizna ligt net ten zuiden van de Biebrzamoerassen daar waar de riviertjes Biebrza en Narew samenstromen. Hier staat het Biebrzadal tot lang in het voorjaar onder water. Wij overnachten in een boerengehucht bij ecologische boeren thuis. De kamers staan met elkaar in verbinding. De gastvrijheid is enorm, de tafel zeer rijk gevuld met o.a. eigen gebakken brood en zelf gemaakte kaas en worst. Ooit stonden er zelfs zelfgekweekte oesterzwammen op tafel. Bijna alle producten komen van eigen boerderij.
Reispakket
Twee weken voor vertrek ontvangt u een uitgebreid reispakket waarin u naast een accommodatie- en deelnemerslijst ook veel extra informatie zult vinden over de gebieden die we bezoeken.
Inhoud van het reispakket:
- deelnemerslijst
- accommodatielijst
- praktische informatie en tips (paklijst, geldzaken etc.)
- inhoudelijke informatie over Biebrzamoerassen en het oerbos van Bialowieza
- lijst van Europese vogelnamen, in het Latijn, Nederlands en Pools
Gevarieerd programma
Het programma is gevarieerd. Al wandelend of met de kano kunnen we diep in de gebieden doordringen. Soms zijn paden nat en moeilijk begaanbaar. De wandelingen worden afgewisseld met korte busverplaatsingen tussen/langs en door de meest interessante gebieden. In Bialowieza hebben we fietsen tot onze beschikking.
De één vogelt tijdens het wandelen, de ander wandelt tijdens het vogelen. Niet iedereen is gelijk.
De wandelingen zijn zo opgezet dat men onderweg alsnog kan beslissen de tocht langer of korter te maken. Zo hoeft u niet bang te zijn dat een wandeling te lang of te zwaar wordt. Heeft u geen behoefte aan natte voeten dan kunt u voor een droog alternatief kiezen.
Geen rustdagen?
De gebieden die we bezoeken zijn zo uitgestrekt en er is zoveel te zien dat we tijd tekort zullen komen. Een rustdag inbouwen zou daarom zonde zijn. Indien u het een dagje toch rustig aan wilt doen, is dat uiteraard geen probleem.
Welke reisperiode?
Misschien vraagt u zich af welke reisperiode voor u het meest geschikt is. De onderstaande informatie helpt u een keus te maken.
Hoe vroeger in het voorjaar, hoe makkelijker het is om vogels waar te nemen. De vegetatie staat nog laag, het zicht is goed en grote delen van het Biebrzadal staan nog volledig onder water. Bovendien zijn de vogels minder schuw omdat ze net uit de moeilijke winterperiode komen en nog niet aan nestelen toe zijn. Vroeg in het voorjaar zijn nog niet alle soorten gearriveerd.
Tegen het einde van mei is het dal al beduidend minder nat. De Biebrza begint binnen zijn bedding te treden. Zo goed als alle broedvogels zijn gearriveerd en flora is al ver ontwikkeld.
De winter bepaalt hoe het Biebrzadal er in het voorjaar bij ligt. Valt er weinig sneeuw dan stroomt de Biebrza al snel weer binnen haar oevers. Duurt de winter lang, dan kan het dal beduidend langer onder water staan en komt ook de plantengroei later op gang.
Nadeel van een groepsreis is dat deze geannuleerd kan worden bij te weinig deelname. Dit hoort u uiterlijk 4 weken van tevoren.
|
|
Dag tot dag programma:
Dag : 1
's Avonds vertrekken we per nachttrein vanuit Arnhem naar Polen. We slapen in couchettes
 Nachttrein
Dag : 2
In de loop van de middag komen we aan bij onze eerste accommodatie in de Biebrzamoerassen, de boerderij in Wólka Karwowska. In de verte roepen kraanvogels op een akker. Ooievaars foerageren op natte graslanden. Een Noordse Nachtegaal zorgt voor achtergrondmuziek. Een grauwe klauwier zit op een elektriciteitsdraad. Een geelgors zingt op een kale tak. Zowel binnen als buiten ons verblijf, treffen we de zwarte roodstaart aan.
Wólka Karwowska
Dag : 3
Na een goed en stevig ontbijt maken we ons op voor een zeer gevarieerde wandeling door het Czerwone Bagno, het 'rode moeras'.
Het Czerwone Bagno
Het Czerwone Bagno is één van de meest unieke en meest gevarieerde gebieden in de Biebrza-moerassen. Al lang voordat de moerassen in 1993 tot Nationaal Park werden verklaard, had dit gebied de status van natuurreservaat. In het Czerwone Bagno komt het enige stuk hoogveen voor, dat de Biebrzamoerassen rijk is. Imposante grove dennen staan hier met hun voeten in het zure water van de veenmosvegetatie. Iets dat we in Nederland niet kennen. Ook vinden we in de ondergroei rode en blauwe bosbes, eenaarig wollegras, rijsbes en moerasrozemarijn. Enkele honderden meters verder komt kwelwater omhoog. Hier vinden we de uitgestrekte elzenbroekbossen, waar de kraanvogel haar broedplaats vindt en ook de houtsnip zich prima thuisvoelt. Door de soms hoge waterstanden hebben bomen het vaak moeilijk. In de vele verzwakte en dode exemplaren voelen spechten waaronder middelste bonte specht en witrugspecht zich prima thuis.
De randen van de elzenbroekbossen gaan over in zompige doorstromingsvenen waar o.a. tweehuizige-, stijve-, gele zegge en nog diverse andere een prachtige zeggevegetatie vormen. Andere typerende soorten zijn waterdrieblad, gewoon blaasjeskruid, wateraardbei, parnassia, alpenwollegras, vleesetende lange zonnedauw en de vleeskleurige orchis. Ook de jacobsladder treffen we hier aan en op een enkele plaats staat de slanke diepblauwe Iris siberica. Op diverse plaatsen steken droge voedselarme zandruggen, rivierduinen, boven het veen uit. Hierdoor treffen we midden in de moerassen ook droogteminnende soorten aan als wilde ridderspoor, wilde thijm en enkele succulenten (vetplanten).
Het eerste deel van de wandeling voert ons afwisselend over kurkdroge rivierduinen en door drassige zeggevelden diep de moerassen in. De in het nabij gelegen bosgebied broedende schreeuwarend laat zich hier vaak zien. Als we bij Wilcza Gora (Wolfsberg) zijn aangekomen, een hoog en zeer uitgestrekt rivierduin, bevinden we ons letterlijk midden in de moerassen. Dat de wolf het hier ook graag hoog en droog zoekt, blijkt uit de geregeld gevonden uitwerpselen. Ook hebben braakballen van de Oehoe de aanwezigheid van deze vogel menigmaal verraden. Het wijdse uitzicht vormt een waar hoogtepunt. Tussen ons en de kerktorentjes van Goniadz, die ruim 15 km verderop nog net zichtbaar zijn, strekt zich een ondoordringbare vlakte uit. Alleen de donkere rug van een eland komt boven de vegetatie uit. Een grauwe kiekendief zweeft boven de rietpluimen.
De terugweg gaat hoofdzakelijk door bebost gebied. Uit de ons omringende elzebroekbossen stijgt het getrompetter op van broedplaatszoekende kraanvogels. Op de hogere delen staan haagbeuken en hier en daar een immense eik met een doorsnede van meer dan een meter. Boomklever en boomkruiper zoeken de stam af naar insecten.
Een vlonderpad leidt ons door het hoogveen langs pootjebadende dennen. Even verderop staan hun soortgenoten in het droge zand van een rivierduin.
's Avonds bij het kampvuur van een Poolse barbecue valt er nog heel wat na te praten.
Bovenbeschreven tocht beslaat ruim 22 km en zeker in het vroege voorjaar zullen we het niet overal droog houden. Er zijn diverse kortere varianten mogelijk (10 km, 15 km, 18 km) zowel nat als droog. Een prettige gedachte voor hen die het liever wat rustiger aan doen of de voeten willen droog houden.
Wólka Karwowska
Dag : 4
Een geheel andere manier om de moerassen te ervaren is per kano. Afhankelijk van de hoogte van het water in het Biebrzadal zullen we een kanotochtje maken over het riviertje de Jegrznia of over de Biebrza zelf. Er is geen kano-ervaring nodig.
Aan het eind van de middag nemen we onze intrek in een eenvoudig hotel in Monki of in het idyllische dorpje Gugny, waar we in een prachtig houten huisje zullen slapen.
Het riviertje de Jegrznia
We peddelen door elzebroekbossen waar Ed en Willem bever flink hebben huisgehouden. Op een piepklein zandstrandje liggen de uitwerpselen van een otter. De schildjes van een zoetwaterkreeft, een geliefd lekkernij, zijn nog duidelijk zichtbaar. In de rietvelden die we zullen doorkruisen voelen diverse rallen zich thuis. Snor, Waaierstaartrietzanger en krekelzanger laten hun schrille trillers horen. Rietzangers, rietgorzen en karekieten zitten in de rietkraag. Vanuit de verte dringt de roep van een roerdomp door. Een bruine kiekendief zeilt over.
Het riviertje de Biebrza
Het dal bevat waarschijnlijk nog zoveel water dat alleen de stroomrichting van het water de loop van de rivier verraadt. Dotterbloemen op de overstroomde oevers vormen prachtige gele velden. Witte kwikken lopen over de bladeren. Visdiefjes krijsen boven ons hoofd, maar er bevinden zich ook zwarte-, witvleugel- en witwangsterns tussen. Midden in de waterzee staat eenzaam een half verdronken hooimijt.
Gugny
Dag : 5
Met de bus doen we enkele mooie plekjes aan om vervolgens korte tochtjes in de directe omgeving te maken.
Eerst rijden we naar Osowiec, gelegen op de nauwe overgang tussen het midden- en zuidbekken. Vanaf de verschillende observatietorens, bruggen en vlonders hebben we goed zicht op diverse biotopen.
Osowiec
Bij Osowiec is het dal van de Biebrza het smalst. Een logische plaats om juist hier een weg door de elders ondoordringbare moerassen aan te leggen. Dat Osowiec van groot strategisch belang is geweest, blijkt uit de aanwezigheid van een door de Russische tsaar gebouwde fortificatie omringd door een netwerk van grachten. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben de moerassen als natuurlijke barrière gediend om het oprukkende Russische leger te stuiten. Bij Osowiec bouwde de Duitse bezetter tientallen bunkers. Nu hebben vleermuizen er hun thuis gevonden.
Vanwege de centrale ligging bevindt zich in Osowiec het hoofdkantoor van het Biebrza Nationaal Park.
In de beboste grachtenformaties is het ijsvogeltje een geziene gast, op de droge akkers komt de kraanvogel geregeld foerageren en tot diep in het natte zuidbekken, een afwisseling van wilgenstruelen, rietvelden en open water, zijn zowel dwergmeeuw als dwergstern actief. Een aan een doorn van een wilde peer gespietste hagedis verraadt de aanwezigheid van de klapekster.
Vervolgens rijden we naar Budy en Gugny. Hier is de kans het grootst een waterrietzanger te spotten. Dat de Poelsnip zich hier makkelijk liet zien is helaas verleden tijd. Ze komen nog steeds voor in de Biebrzamoerassen maar er is een flinke portie geluk nodig om er één te zien. Via een dijkje lopen we een eindje het gebied in. Vanaf de vogelobservatietoren is er prachtig uitzicht over het gebied. Geregeld duiken er elanden op tussen de wilgenstruwelen.
In de loop van de middag rijden we verder naar de volgende overnachtingplaats, de ecologische boeren bij Wizna. Snel zal het niet gaan want geregeld zullen we stoppen om baltsende kemphanen, groepen witvleugelsterns of vanuit de bus waargenomen roofvogels te bekijken.
Taraskowo
Dag : 6
Voor de laatste dag in de Biebrzamoerassen hebben we één van de allermooiste en meest indrukwekkende plekjes bewaard. We wandelen over de rand van een moreneplateau. Vanaf hier hebben we een prachtig en eindeloos uitzicht over het onder ons liggende Biebrzadal dat hier vaak tot laat in het voorjaar onder water staat.
Op de net drooggevallen graslandjes drommen massa's kemphanen samen. De mannetjes vallen elkaar voortdurend aan. Het gekrijs van meeuwen en sterntjes is oorverdovend. Aalscholvers vliegen af en aan. Brilduikers, pijlstaarten, slobeenden, smienten, futen en nog vele andere soorten zwemmen rond in de ondiepe watervlakte. Een zeearend zaait paniek en grote groepen eenden vliegen nerveus op om enkele kilometers verderop weer neer te strijken. De meest fanatieke vogelaars zullen niet vooruit zijn te branden. Een telescoop is hier zeker de moeite waard.
In de idyllische houten dorpjes die we onderweg passeren, lijkt de tijd te hebben stilgestaan. Een boer ploegt het land met zijn paard. Een hop foerageert op de net geploegde akker. Een ortolaan zit in een populier langs de met kinderkopjes bestraatte landweg.
Taraskowo
Dag : 7
We laten de Biebrzamoerassen achter ons om via een landelijk mooie en gevarieerde route naar het oerbos van Bialowieza te rijden. We volgen een stukje het dal van de Narew op weg naar de visvijvers van Bialystok waar o.a. Roodhalsfuut en Geoorde fuut op het verlanglijstje staan. Daarna gaat de tocht verder naar het meer van Siemianowka, een ondiep kunstmatig meer, gelegen net ten noorden van het uitgestrekte bosgebied van Bialowieza en bekend om haar Zeearenden populatie. Ook de Citroenkwikstaart laat zich er op enkele plekken geregeld zien. Voor de Scharrelaar moeten we wat meer geluk hebben.
De Narew
De Narew, eveneens een laaglandrivier, heeft een ander karakter dan de Biebrza. Het riviertje ontspringt in Wit-Rusland en komt net ten noorden van het oerbos van Bialowieza de grens over. Hier meandert zij door het kleinschalige boeren landschap. Ten westen van Bialystok waaiert de Narew plotseling uit en krijgt zowaar een vlechtend karakter. Tussen het netwerk van rivierarmen heeft zich een uitgestrekt moerassengebied gevormd. In 1996 is het gebied tot Nationaal Park uitgeroepen en heeft hiermee de status van de Biebrza als nieuwste Poolse Nationale Park overgenomen. Nadat de Biebrza in de Narew is uitgekomen gaat zij verder als een statige rivier. Net ten noorden van Warschau komt zij in de Wisla, beter bekend als Vistula of Weichsel, uit.
Afhankelijk van de tijd behoort een bezoek aan het meer van Siemianówka tot de mogelijkheden, een ondiep kunstmatig meer, gelegen net ten noorden van het uitgestrekte bosgebied van Bialowieza en bekend om haar zeearenden populatie.
Bialowieza
Dag : 8
's Ochtends vroeg voor dag en dauw uit de veren, om vooral niets van de ochtendzang te missen. Een zeer ervaren gids van het Bialowieza Nationaal Park neemt ons vandaag mee diep het oorspronkelijke oerbos in, waar zonder begeleiding niemand mag komen. Het belooft een ware jungletocht te worden.
"In de oude paleistuin, nog voordat we het dorpje goed en wel hebben verlaten, zijn er al leuke soorten te zien zoals withalsvliegenvanger, taigaboomkruiper, boomklever, draaihals en kleine bonte specht. In het open terrein tussen de paleistuin en de ingang van het Nationaal Park komt de zwarte ooievaar showvliegen. Nadat we de houten toegangspoort van het Nationaal Park gepasseerd zijn verlaten we al snel de gebaande paden.
Met moeite klauteren we over het lijk van een enorme woudreus. Het gat in het kronendak dat hij na liet, toen hij met donderend geweld het loodje legde, is reeds langgeleden weer gevuld. Op zijn overwoekerde en vermolmde lichaam staat een nieuwe generatie boompjes keurig in een rijtje. Zal één van hen ooit dezelfde omvang halen? De vele dode bomen, sommigen met een diameter van meer dan een meter, vormen een ideaal biotoop voor o.a. spechten en uilen. Overal om ons heen zijn bomen vol gaten en hier en daar ontdekken we een spechtensmidse. De grote bonte, kleine bonte, zwarte en witrugspecht laten zich zien.
De bomen hebben een enorme hoogte hetgeen het waarnemen soms lastig maakt. De stamvoeten zijn veelal zwaar bemost en de ondergroei is weelderig zoals het in een bos eigenlijk behoort te zijn: bosanemoon, leverbloempje, goudveil, longkruid en holwortel, een lust voor het oog. Overal wroetsporen van wilde zwijnen en prenten van wolven. Bij enkele woudreuzen, een es van 43 meter en een den van 45 meter hoog, staan we stil. Vink, fluiter en wielewaal zingen. Appelvink, bonte vliegenvanger en kleine vliegenvanger worden gezien.
Wanneer we aan het begin van de middag het oerbos uitkomen worden boven de bosrand nog even schreeuwarend, havik, buizerd en raaf waargenomen".
Citaat uit een reisverslag van één van onze deelnemers
De rest van de middag is vrij te besteden. Er zijn legio mogelijkheden in en rond het idyllische dorpje Bialowieza. Er is een natuurmuseum met veel informatie over het Nationaal Park. Men kan een bezoekje brengen aan de Wit-Russische grens of een fietstocht maken door het uitgestrekte en gevarieerde bosgebied rond Bialowieza. Deze enerverende dag sluiten we af met een feestelijke slotmaaltijd. Een glaasje Zubrowka gaat er vast wel in. De wodka met een sprietje reukgras, waar de wisent zijn naam aan heeft gegeven.
Bialowieza
Dag : 9
Na het ontbijt verlaten we Bialowieza met haar indrukwekkende oerbos. De reis gaat terug naar Warschau waar we 's middags aankomen. Omdat we in de avond al weer op de nachttrein stappen is de tijd die we in Warschau hebben beperkt. Een bezoek aan de "oude" stad is zeker de moeite waard.
Warschau
Warschau is een stad met een rijk maar zeker ook triest verleden. De oude binnenstad, met vele musea, monumenten en paleizen uit allerlei perioden van de geschiedenis, laat dit zien.
Echt indrukwekkend wordt het wanneer u bedenkt dat de gehele oude stad na de Tweede Wereldoorlog is herbouwd. Hitler gaf de opdracht Warschau van de aardbodem weg te vagen, de SS heeft toen de stad systematisch opgeblazen. Na de oorlog hebben de inwoners van Warschau de oude stad steen voor steen uit haar eigen puinhopen weer opgebouwd.
Nachttrein
Dag : 10
's Ochtends komen we in Nederland aan.
|
